Why become rich?


Dear Ate and Bunso,

I want to be very clear why I want you to be wealthy.

[ Gusto ko maging maliwanag bakit nais ko kayong yumaman.]

For Ate: to have almost 6 Million 30 years from now. Of course if she only wants that amount. And for what? Just read on.

[ Para kay Ate: na magkaroon ng halos anim(6) na Milyon  tatlumpung taon mula ngayon. Siyempre, kung gusto n’ya lang ang ganyang halaga. At para saan? Magpatuloy lang sa pagbabasa. ]

whyinvest goals purpose

====

Journey with us as we study and navigate Personal Finance and Investing. Click join button in this facebook group/forum: Parents-Kids Personal Finance and Investing Journey (Parkid-PFI)

====

And more than that amount for Bunso because she has the time advantage. Again, I won’t force the issue if you don’t like that much money. Now, you still remember the story of “Ping at Pong,” right? In investing, the earlier you start, the better because TIME helps compound especially the earnings. That is IF Bunso, like her Ate, demonstrates that she can also truly save 🙂

[ At higit pa sa halagang yan kay Bunso dahil nakakalamang s’ya ng panahon. Uulitin ko, hindi ko ipipilit sa inyo na magkaroon ng ganyang halaga kung ayaw ninyo. Ngayon, naaalala n’yo pa rin naman ang kuwento nina “Ping at Pong,” di ba? Sa pamumuhunan, mas maaga ka nagsimula, mas mainam dahil ang PANAHON ang tumutulong sa paglago o pag-compound ng kita. Yun ay kapag naipakita na rin ni Bunso, tulad ni Ate, na  talagang nakakapag-ipon na nga siya 🙂  ]

Saving is the first step to investing. What money will you invest if you did not save for it? You can not invest what you do not have. And of course, you should not invest the money you need for food. Also, Investing is not a kind of magic. Investing is not lotto either where all you do is wait forever for your number combinations to turn up because of over 5Million possible combinations.

[ Ipon kasi ang unang hakbang sa pamumuhunan(investing). Saan mo kukunin ang pampuhunan mo kung di mo ito pinag-ipunan? Di ka makakapag-invest ng wala sa’yo. Syempre hindi mo naman rin dapat i-invest ang perang pangkain mo. Tsaka, ang investing ay hind isang uri ng mahika(magic). Gayundin, ang pagtaya ng Lotto ay di investing dahil paghihintay lang na mapili ang mga kumbinasyon ng numerong taya mo ang gagawin mo na malamang hindi dumating sa dami (higit 5Million) ng posibleng kumbinasyon. ]

Just like saving, being wealthy through investing should be deliberate. Intentional. Dapat sinasadya! Otherwise, good luck. Nothing good will happen!

[Tulad ng pag-iipon, ang pagyaman sa pamamagitan ng pamumuhunan ay dapat deliberate. Intensyonal.  Dapat sinasadya! Kung hindi, good luck na lang sa’yo. Dahil wala rin mangyayaring maganda!]

ILL-effects of Wealth (or the lack of it) 

Masamang epekto ng yaman (o ng kawalan nito) ]

Many lives have been destroyed by it. Wealth in itself destroys people and their relationships. You might ask, “so why on earth Dad, you want to destroy the lives of your daughters?” Not that I want to destroy your life. I want to protect you from destroying your life because of the lack of wealth. You see, wealth or the lack of it – both of these situations can ruin lives. The lack of wealth win hands down because most people has poverty mindset; and so, even if they already have enormous wealth they still feel poor. So, wealth is relative. The truth is you are already wealthy whether you have money or no money. More discussions on that in another letter for you..  I personally believe that these ill-effects happen all the time because of the lack of God in a person’s life.

[Maraming buhay na nasira nito. Ang yaman mismo ay nakakasira ng tao at mga relasyon. Baka magtanong ka ng ganito, “bakit naman Dad, gusto mo masira ng buhay ng mga anak mo?” Hindi dahil sa gusto ko sirain ang inyong buhay. Gusto ko pangalagaan kayo na huwag masira ang buhay sa kadahilanang wala kayong sariling yaman. Alam n’yo kasi, ang yaman o ang kakulangan nito – ay parehong nakakasira ng buhay. Ang kakulangan ang panalo agad dahil ang maraming tao ay may paghihirap na kaisipan (poverty mindset), kaya’t kahit na meron naman na silang sandamakmak ng yaman, mahirap pa rin ang pakiramdam nila. Kaya ang usaping yaman ay medyo-medyo (relative) lang. Ang katotohanan, ikaw ay mayaman na talaga kahit may pera ka o walang-wala. Ipapaliwanag ko yan sa hiwalay na sulat.. Ang paniniwala ko, nangyayari ang mga masasamang epektong ito sa lahat ng pagkakataon dahil na rin sa kawalan ng Diyos(lack of God) sa buhay ng isang tao.]

“Then we are okay Dad without money, anyway we trust and obey the will of God.”

[“Kung ganun Daddy, okay lang kami na walang pera dahil may tiwala at sumusunod naman kami sa kalooban ng Diyos eh.” ]

“Are you saying it’s okay not to ask me money right now when you need to buy something?”

[“Ang ibig bang sabihin ay ayos lang sa ngayon na di ka hihingi ng pera kay Daddy kung meron kang kailangang bilhin?” ]

“Of course not! Just kidding.”

[“Siyempre hindi Dad! Joke lang. Di ka na mabiro.”]

That is exactly one reason why I want you to be knowledgeable about how money works as early as now. Knowing that, you will be a good steward and there will be an abundance for your personal needs later on!

[ Yan ang isang kadahilanan kung bakit gusto kong ngayon pa lang matutunan n’yo na kung paano gumagalaw ang pera. Sa gayon, magiging mahusay kayong tagapamahala at magkakaroon kayo ng kasaganaan (abundance) para na rin sa inyong mga personal na pangangailangan sa hinaharap! ]

Take note. Through out your life, you will be needing money. For toys. For school. For food. For Water. Meralco. For clothes. For school projects. For Doctor’s check up/consultation.  For roof over your head. For some “wants,” future vacations. Ice skating at SM MOA. For watching cartoon movies.  Mc Donald’s ice cream everytime you go to a mall. For malling! For fare in FX. For gas to get somewhere in private car..  For medications when sick, hospitalization because everyone can get sick from time to time. For healing, for helping yourself and others. For charity. The list is endless.

Tandaan ninyo, sa buong buhay n’yo kakailanganin n’yo ang pera. Para sa laruan. Sa eskuwela. Sa pagkain. Sa tubig. Ilaw. Para sa damit. Sa school projects. Para sa pagpapadoktor, Para sa bahay na masisilungan. Para sa ibang “gusto” n’yo bilhin. Para sa pagbabakasyon. Pang-ice skating sa SM MOA. Para makapanood ng cartoon movies. Makakain tayo ng Mc Donald’s ice cream tuwing nasa mall. Para sa pamamasyal sa mall! Para sa pamasahe ng FX. Para sa gasolina ng kotse. Pambili ng gamot, pang-ospital pag nagkasakit dahil walang taong hindi nagkakasakit. Para sa pagpapagaling. Para sa sarili mo at pantulong sa ibang tao. Para sa kawang-gawa (charity). Ang listahan ng pagkakagastusan ay walang hanggan. ]

Whatever stage of life, money is needed. In all these stages, only the amount will be different – for example: P15 for Mcdo pink ice cream, P400 for unlimited ice skating, P500 doctor consultation in Medical City.  P4k for eyeglasses. P3000 for Meralco bills, P22k for school fees, or P5 Million for your retirement fund.  You get what I mean? It IS still money you will need to pay for anything!

Anumang bahagi sa buhay ng tao, kakailanganin ang pera. Tanging halaga lamang ang magiging pagkakaiba nito – halimbawa, P15 ang Mcdo pink ice cream, P400 sa unlimited ice skating sa SM, P500 na bayad sa doktor sa Medical City, P4k sa salamin sa mata, P3000 naman sa ilaw kada buwan, P22k ang bayad sa pag-aaral, o kaya P5 Million para sa retirement fund. Gets mo ba ang ibig kong sabihin? Pera pa rin ang ipambabayad para sa kahit anuman! ]

And yes, even for death, money will be needed. Gravesite is not free! Everything is taxed. Do you know that a sepulcher (gravesite) needs maintenance payments yearly? Otherwise cemetery administrators will set aside the human bones in a sack with a nametag and give that gravesite to the next paying dead (of course, the relatives pay for the fee, administrators are also afraid accepting payments direct from the dead!). And if properly maintained, every year, a paint is needed for such sepulcher’s fresh look during November 1st (All Souls Day) celebration.  So yes, a person will need money for his/her remains here on earth even when he/she is already in heaven!

[ At opo, kahit sa huling hantungan, kakailanganin ang pera. Wala kasing libreng libingan! Lahat may tax. Alam nyo rin ba na iyan ay may taunang bayad din? At kung hindi mababayaran, yung namamahala ng sentemeryo (hehe minali ko talaga para di masyado nakakatakot) ay magpapalis sa mga nakatirang buto-buto at isasako ang mga ito, lalagyan ng name-tag para may pagkakilanlan pa rin kung kanino ang mga buto, pagkatapos ibibigay yung libingan sa kung sinumang namatay na may pambayad (syempre mga kamag-anak na ang magbabayad, takot din kasi ang mga namamahala na tumanggap ng bayad mula sa mismong patay). At kung nami-maintain naman, yung libingan kailangan bilhan din ng pintura taon-taon para sa paggunita ng All Souls Day tuwing November 1st. Kaya tama! Kailangan din ng pera para sa labi(remains) ng tao kahit s’ya ay nasa langit na!  ]

That’s how money operates in our lifetime here on earth… and even when the spirit is already in heaven, expenses goes on here on earth. That’s why a lot of people fight over money. Family, siblings, friends, and governments can fight over money. Most of the time, they fight not because of money but because of the lack of it! And that is sad.

Ganyan talaga ng takbo ng pera habambuhay dito sa lupa..  at pati na rin kahit ang kaluluwa ay nasa langit na, patuloy ang gastos sa mundo. Kaya’t maraming tao ang pinag-aawayan ay pera. Magkapamilya man, magkapatid, mapa-kaibigan, pati mga gobyerno maaaring di magkasundo sa usaping pera. Madalas, nagkakagulo sila hindi dahil sa pera, nagkakagulo sila dahil walang pera. Nakakalungkot talaga yan. ]

I’m telling you this because I do not want you to fight with anyone else, especially with your sister or relatives,  because of money or because there is no money.

Sinasabi ko sa inyo ito dahil ayaw ko na makipag-away kayo kahit kanino, lalo na sa pagitan ninyo mismong magkapatid o mga kaanak man, nang dahil lamang sa pera o dahil walang pera. ]

But if you do not DISCIPLINE yourself on the area of saving and investing – if you do not PREPARE right now – that is exactly what will happen in few years.

Ngunit batid kong gulo talaga ang mangyayari balang araw kung hindi ninyo idi-DISIPLINA ang inyong mga sarili tungkol sa pag-save at pag-invest – at kung hindi ninyo ito PAGHAHANDAAN ngayon pa lang. ]

You will keep asking me for money.

Magpapatuloy ang paghingi ninyo sa akin. ]

Problem is: I may not have all the time.  The Maker might call me home anytime! It’s because nobody can know his end-time and the manner his life ends here on earth. My Maker has the exclusive knowledge of that. Nor anybody can know if a debilitating illness can cripple him and stop being productive to continue earning active income. Nobody, not anyone here on earth can tell. Only God knows.

Problema lang: Baka magkulang ako sa panahon.  Maaring tawagin ako ng mas maaga ng Maylikha sa akin! Wala kasing nakakaalam ng kanyang huling araw at kung papaano magtatapos ang buhay n’ya dito sa mundong ito. Bukod tangi ang Maylikha lamang ang nakakaalam n’yan. Hindi rin nalalaman ng tao kung tatamaan ba s’ya ng matinding sakit para matigil sa pagtatrabaho/ pagnenegosyo at matigil ang aktibong kita. Walang sinuman, kahit sino pa siya, na narito sa lupa ang makapagsasabi. Tanging Diyos lang ang nakakaalam. ]

Another problem is: I may not have all the resources.   Yes. I am preparing but my retirement fund may just be enough for me; or it may not be enough considering the rising cost (inflation) of medicines.

Isa pang problema: Baka magkulang din ako sa mga resources (pagkukunan).  Opo, pinaghahandaan ko naman subalit maari kasi na ang aking retirement fund ay maging sakto lamang sa akin; o kaya ay baka kulangin dahil na rin sa tumataas na mga presyo (inflation) ng gamot. ]

Or even if, let’s say,  I have so much. I will not leave them to you because anything you did not labor for,  will only make your life empty and you will feel inadequate for not doing things for yourself  especially in providing for all of your needs (and wants).

At kahit, sabihin na natin, na meron akong sobra-sobra. Hindi ko iiwanan sa inyo dahil anumang hindi ninyo pinaghirapan ay magdudulot lamang sa inyo ng kawalan at magiging pakiramdam ninyo ay may kulang sa inyo dahil parang wala kayo ginawa para sa inyong mga sarili lalo na sa panustos ng inyong mga kailangan (at gusto). ]

Or worst problem: you will depend on other people to give you money – a friend, a boyfriend / spouse, a ministry for the homeless or charitable organization, or PCSO(lotto operator) for medical bills. Or even relatives. How relatives can be others? Because relatives are not YOU! That is why you do not say, “I am my relative.”  In effect, you become a burden to anyone.

Ang pinakamasamang problema: aasa na lamang kayo sa ibang tao para bigyan kayo ng pera – aasa sa kaibigan, maaaring sa boypren / asawa, sa ministry na tumutulong sa walang bahay o mga charitable organizations, o kaya sa PCSO (nagpapataya ng lotto) para makabili ng gamot. O kaya, aasa sa mga kamag-anak. Paano naman naging ‘ibang tao’ ang kamag-anak? Kasi ang mga kamag-anak ay hindi IKAW! Kaya nga hindi mo sinasabi na, “Kamag-anak ko ang sarili ko,” di ba? Ang epekto, magiging pabigat lamang kayo sa ibang tao kapag ganyan. ]

A burden? or a blessing?

Isang pabigat? o isang blessing para sa iba? ]

Would you rather be a burden or a blessing to others? That will remain your choice. But recall the feeling during those times you donated a notebook and pencil from your own money. or when you shared few coins for an ailing kid through a Jollibee cashier donation box. You told me, “It feels good to give and to be a blessing,” right? Just imagine how better you will feel if you can donate some buildings for a school or a hospital !

Gusto mo ba ang maging pabigat sa iba o blessing na nagpapagaan ng buhay ng ibang tao? Nasa inyo ang pagpapasya. Alalahanin n’yo ang pakiramdam ng mga panahon nakapagbigay kayo ng notebook at lapis gamit ang sarili ninyong pera, o kaya, noong nakapagbigay kayo ng kapirasong barya sa donation box sa Jollibee counter para tulungan ang maysakit na bata. Sabi ninyo, “Masaya makapagbigay at maging blessing, hindi ba? Isipin n’yo na lang kung gaano kayong mas masiyahan kapag ang naibigay ninyo ay ilang gusali para sa paaralan o kaya ospital ! ]

Good things of having your (own) money and resources

Mga mabuting bagay ng pagkakaroon mo ng (sariling) pera at pagkukunan ]

Of course, right now you are still dependent on your parents.

S’yempre, sa ngayon umaasa muna kayo sa magulang. ]

But what if, one day, you can already provide money for your own needs and wants? Imagine more of the good things that you can do. You can effect change to the world, for the better.

Pero paano kung isang araw, kaya mo nang tumayo sa sariling paa para sa iyong mga kailangan at gusto sa buhay? Isipin mo na lang ang mga magagandang bagay na kaya mong gawin. Makakaya mong baguhin ang mundo para sa ikabubuti nito. ]

You will not be a slave to anyone.

Hindi ka magiging alipin ninuman. ]

You will not be a borrower to a lender. You can provide for your own needs.

Hindi ka mangungutang sa nagpapautang. Kaya mong tustusan ang iyong mga pangangailangan. ]

You can help others better without expecting anything in return, and without hurting your life for helping others financially.

[ Mas matutulungan mo ang ibang tao nang walang inaasahang kapalit, at hindi ka rin naman mahihirapan sa buhay lalo na sa pera,  sa kabila ng kabutihang loob mo sa ibang tao. ]

You can do all the good things you can imagine because you have enough for your own needs.  You see, you can not help others IF you can not help yourself. You can not give money(donate) if you do not have money to give. Simple, right?

[ Kaya mong gumawa ng mabuting bagay na gusto mo gawin dahil merong kang sapat para sa iyong mga pangangailangan. Alam mo kasi, hindi ka makakatulong KUNG ang sarili mo mismo hindi mo kayang tulungan. Wala kang maibibigay na pera kung wala kang pambigay. Simple lang, di ba? ]

Everything has to start from you. And that has to start right now! Try answering this. How can you donate food to beggars if you are starving? How can you help heal others when you yourself is sick? Again, you can not give what you do not have.

Sa iyo dapat magisisumula. At kailangang simulan yan ngayon pa lamang! Subukan mong sagutin ito: Paano ka mamimigay ng pagkain sa pulubi kung ikaw mismo ay nagugutom? Paano mo matutulungan gumaling ang maysakit kung ikaw mismo ay mayroon ding sakit? Uulitin ko lang, you can not give what you do not have. ]

You can only provide time, talent and treasure(money) when you have them. These all require preparation. (1) Time is limited and you should be careful it is not wasted because you can’t take back what has already passed. There’s no rewinding no matter how we want to go back. (2) Talent is something that needs to be honed overtime. You can not study today and expect to be an expert  the next day. Even experts continue to hone their talents.  (3) Treasure is also built over the years. It is less stressful if you buy the car with cash money you saved away over a stretch of time. The money you will need few years from now can be built little by little, with discipline,  starting today. In other words, If you need the money today, you should have already kept it yesterday. This way you avoid the loansharks, the bumbays!  That’s why preparation is the key. And the way you think right now – your mindset –  is your first step to this preparation.

Kakayanin mo lang mamigay ng panahon, talento at kayamanan(pera) kung meron ka ng mga ito. Pinaghahandaan lahat yan. Ang (1) Panahon ay kakaunti lamang, at kailangan wag sayangin dahil hindi na naibabalik ang lumipas na panahon kahit ano pang gawin natin. Ang (2) Talento naman ay pinahuhusay ng mahabang panahon. Hindi uubra na ngayon ka lang nag-aaral tapos kinabukasan isa ka nang eksperto. Kahit nga expert na patuloy pa rin sa pagi-improve ng kanilang talento. Ang (3) Kayamanan ay bumibilang din ng panahon para maipundar. Mas gagaan ang buhay kung bibili halimbawa ng sasakyan sa halagang naitabi mo ng ilang panahon. Ang halagang kakailanganin mo ilang taon sa hinaharap, ay maari mong buuin paunti-unti, na may disiplina, simula ngayon pa lang. Sa madaling salita, ang halagang kailangan mo sa araw na ito, dapat naitabi mo na kahapon pa lang. Sa ganyang paraan ka lang makakaiwas sa mga mapagsamantalang nagpapautang ng may sobrang malaking tubo gaya ng mga bumbay! Kung kaya’t kahandaan ang susi para dyan. At kung paano ka mag-isip sa ngayon – yung iyong mindset –  yan ang una mong hakbang sa kahandaang sinasabi ko. ]

When you’re able to do these things, you can act more “responsibly.” You are empowered to chase your purpose, and wealth (time, talent, treasure) can be an enabler to find that because you can do more good things than without it.

Kapag nagawa ninyo ang mga bagay na yan, kakayanin ninyong maging mas “responsable.” Mapapadali ang pagtupad ng iyong mga layunin at ang iyong yaman (panahon, talento, pera) ay malaking tulong dahil mas marami kang mabuting magagawa kaysa wala ka ng mga ito. ]

Most importantly, when you do good things for yourself and others, God is pleased because people feel His love for them through your kindness and generosity.

Higit sa lahat, kapag gumagawa ka ng mabuting mga bagay  para sa iyong sarili at ibang tao, ikinalulugod ni God dahil ramdam ng kanyang mga anak ang kanyang pagmamahal sa pamamagitan ng iyong kabutihan at pagkabukas-palad(generosity). ]

You also open more of your life for God’s unfailing love for you. When you have that kind of love you have something you can enjoy and give — that itself helps yourself and others. God is pleased when you take care of yourself (when you care for your own needs) so that you can serve others more. God is happy that you are providing service to God’s people.

Binubuksan mo rin ang iyong sarili para sa tuloy-tuloy at hindi magmamaliw na pag-ibig ng Diyos para sa’yo. Kaya’t meron kang mae-enjoy mo mismo at maisi-share sa kapwa. Ikinalulugod ni God kapag inaalagaan mo ang iyong sarili para mas makatulong ka sa iba. Nagagalak S’ya dahil pinagsisilbihan mo S’ya sa pamamagitan ng kanyang mga anak. ]

And when you have prepared financially for yourself, your generosity will surely last for the rest of your life. That is how you become rich here on earth and that reverberates in heaven. It can be done because the good book says that truth this way: “My purpose is to give (you) a rich and satisfying life.” (John 10:10)

[ At kapag naghanda ka financially para sa iyong sarili, ang iyong generosity ay siguradong magpapatuloy sa buong buhay mo. Sa ganyan paraan ka nagiging mayaman dito sa lupa habang nabubuhay, at umaalingawngaw at ikinatutuwa iyan sa kalangitan. Kayang gawin yan dahil sinasabi ng mabuting aklat ang ganyang katotohanan ng ganito:”Naparito ako upang (ikaw) ay magkaroon ng buhay … na masagana at ganap.” (Juan 10:10)]

Simply put, the scripture  — in its command below — summarizes everything I told you and  you should always remember this because you exist in this world to be rich towards yourself and others to ultimately glorify heaven:

1 Timothy 6: 17-19

17 Teach those who are rich in this world not to be proud and not to trust in their money, which is so unreliable. Their trust should be in God, who richly gives us all we need for our enjoyment.

18 Tell them to use their money to do good. They should be rich in good works and generous to those in need, always being ready to share with others.

19 By doing this they will be storing up their treasure as a good foundation for the future so that they may experience true life.

Sa madaling salita, nakabuod sa scripture  — sa kautusan nito sa ibaba — ang lahat ng mga sinabi ko at dapat parati ninyo itong tandaan. Na kaya kayo ipinanganak sa mundo upang maging mayaman para sa sarili at kapwa nang sa gayon ay magkaroon ng kaluwalhatian ang kalangitan]

1 Timoteo 6: 17-19

17 Ituro mo sa mayayaman na huwag silang magmamataas; at huwag silang umasa sa kayamanang lumilipas, kundi sa Diyos na masaganang nagbibigay ng lahat ng ating pangangailangan upang tayo’y masiyahan.

18 Turuan mo silang gumawa ng mabuti at magpakayaman sa mabuting gawa, maging bukás-palad at matulungin sa kapwa.

19 Sa gayon, makakapag-impok sila para sa matatag na hinaharap, at makakamtan nila ang tunay na buhay.

Love,

Daddy

===================

Credit to owners::

  1. Image credit: screengrab from ANC On The Money video by Salve Duplito, revisiting investment goals and purpose (01:53).
  2. Ping and Pong Story credit: as narrated by Aya Laraya of Pesos and Sense, discussing the benefits of investing early including its social cost.
  3. Scripture quotes from New Living Translation (English) and Magandang Balita Biblia 2005 (Tagalog)

===================

====

Journey with us as we study and navigate Personal Finance and Investing. Click join button in this facebook group/forum: Parents-Kids Personal Finance and Investing Journey (Parkid-PFI)

====

Advertisements

12 thoughts on “Why become rich?

  1. Richmond nilo says:

    All the reasons stated are true but if you really want to be truly rich learn how to give always according to your capacity. Saving investing and sharing are the tripod and essence of investing.

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s